Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), 2028 Los Angeles Olimpiyat Oyunları’ndan itibaren kadınlar kategorisindeki etkinliklerde yarışacak tüm sporcular için tek seferlik genetik test (SRY gen taraması) yapılacağını duyurdu. Bu tarihi karar, atletizm dünyasında uzun süredir tartışılan adil rekabet kurallarını en büyük spor sahnesinde de resmiyete döküyor.
Sadece Biyolojik Kadınlar Yarışabilecek
IOC Başkanı Kirsty Coventry’nin perşembe günü yaptığı açıklamaya göre, kadınlar kategorisine katılım artık sadece “biyolojik kadınlarla” sınırlandırılacak. Bu uygunluk; tükürük, kan veya yanak içi sürüntü örneği üzerinden yapılacak tek seferlik bir SRY gen taraması ile belirlenecek. Coventry, “Eski bir sporcu olarak, tüm Olimpiyat sporcularının adil rekabet ortamında yer alma hakkına tutkuyla inanıyorum. Açıkladığımız bu politika bilime dayanıyor ve tıp uzmanları tarafından yönetiliyor. Olimpiyatlarda en ufak farklar bile zafer ile yenilgi arasındaki çizgiyi belirleyebilir,” diyerek uygulamanın temel amacının kadınlar kategorisinde adaleti, güvenliği ve bütünlüğü korumak olduğunu vurguladı.
Atletizme Etkisi ve Caster Semenya Örneği
Özellikle koşu ve atletizm (track and field) dünyası bu tartışmalara yabancı değil. Dünya Atletizm Birliği (World Athletics), geçtiğimiz Eylül ayında Tokyo’da düzenlenen dünya şampiyonası öncesinde benzer bir gen taraması uygulamasını benimsemişti.
Geçmişte kadınlar kategorisini domine eden, iki kez Olimpiyat şampiyonu Caster Semenya’nın durumu bu konudaki en çarpıcı örneklerden biri. Yüksek doğal testosteron seviyelerine sahip olan Semenya, 2018’deki kural değişikliğinden bu yana verdiği 7 yıllık uzun hukuk mücadelesini geçtiğimiz Ekim ayında Avrupa mahkemelerindeki temyiz sürecini bırakarak sonlandırmak zorunda kalmıştı. Ekim ayında IOC tarafından işaret edilen bilimsel bir araştırma da, erkek olarak doğan sporcuların testosteron seviyelerini düşürücü tedaviler görseler bile fiziksel avantajlarının devam ettiğini ortaya koyuyor.
Küresel Çapta Değişen Kurallar
Olimpiyat Komitesi’nin aldığı bu karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz Şubat ayında imzaladığı “Erkekleri Kadın Sporlarından Uzak Tutma” kararnamesiyle de paralellik gösteriyor. Bu adımın ardından Amerika Birleşik Devletleri Olimpiyat ve Paralimpik Komitesi de trans sporcuların kadın etkinliklerine katılımını yasaklayan kural değişikliklerine gitmişti. Ayrıca bisiklet, yüzme ve boks gibi uluslararası federasyonlar da benzer şekilde genetik cinsiyet testlerini devreye sokmuş durumda.
🤔 Olimpiyat Komitesi’nin kadınlar kategorisi için aldığı bu tek seferlik genetik test zorunluluğu hakkında ne düşünüyorsunuz?
💭 Caster Semenya’nın yaşadığı süreç ve sporda adil rekabet tartışmaları hakkındaki görüşlerinizi yorumlarda bizimle paylaşın! 👇
📱 Atletizm dünyasından en güncel haberler için Instagram hesabımızı takip etmeyi unutmayın.
